Van 17 tot 21 augustus 2011 bezocht een delegatie van de Stad Gent stedenbandpartner Mangaung in Zuid-Afrika. Burgemeester Termont, schepen voor onderwijs en opvoeding Rudy Coddens (ook bevoegd voor Noord-Zuidsamenwerking) en twee ambtenaren maakten er de stand op van de samenwerking en verkenden mogelijke nieuwe samenwerkingsterreinen. Dit was het eerste bezoek van de Gentse burgemeester aan Mangaung.

Andere context, gelijkaardige uitdagingen

Burgemeester Termont en schepen Coddens werden in Mangaung ontvangen door de pas verkozen burgemeester Thabo Manyoni en de Speaker (voorzitter van de gemeenteraad) Mevr. Connie Rampai.

Het bezoek gaf de gelegenheid aan het politieke bestuur van beide steden om elkaars werking beter te leren kennen. De nieuwe status van Mangaung als Metropolitan Municipality en de administratieve transitie die dit met zich meebrengt werd intensief besproken. Mangaung komt zo als 6^e grootste stad van het land op hetzelfde administratieve niveau als Kaapstad en Johannesburg.

Hoewel de Zuid-Afrikaanse context heel anders is dan de Vlaamse, bleek tijdens dit bezoek opnieuw dat de uitdagingen van een lokaal bestuur dezelfde zijn overal in de wereld: goede dienstverlening verzekeren voor de bevolking, vanuit het meest nabije en dus meest tastbare bestuursniveau. Uitwisseling tussen beide lokale besturen is daardoor versterkend en heeft duidelijke meerwaarde.

Het jeugdbeleid in Mangaung is sinds de start van de samenwerking sterk geïnspireerd door de Gentse aanpak, zonder dat dit resulteerde in het blind kopiëren van Gentse ervaringen. De samenwerking tussen beide jeugddiensten resulteerde in een unieke, Zuid-Afrikaanse aanpak. Uit de samenwerking ontstonden drie grote jeugdcentra in de achtergestelde wijken van de stad. Dit maakte van Mangaung een voorbeeld binnen Zuid-Afrika op vlak van jeugdbeleid.

Sinds enkele jaren wisselen Gent en Mangaung ook ervaringen uit op het vlak van milieubeleid en milieu-educatie. De Zuid-Afrikaanse aanpak waarin zorg voor het milieu wordt gekoppeld aan armoedebestrijding is een belangrijke bron van inspiratie voor het Gentse milieubeleid. Op het vlak van afvalbeheersing is er in Mangaung dan weer veel potentieel tot verbetering.

Een stedenband gericht op uitwisseling en capaciteitsversterking

De Stad Gent heeft sinds september 2004 een stedenband met Mangaung (Zuid-Afrika). Deze samenwerking is gericht op het uitwisselen van ervaringen en op capaciteitsversterking. Gent is daardoor geen donor voor het bestuur van Mangaung, maar een collega. De uitwisselingen focussen op jeugdbeleid, milieu-educatie, participatie en inspraak.

Ook de brandweerkorpsen van Mangaung en Gent werkten nauw samen in de voorbereidingen voor de wereldbeker voetbal in juni 2010. Dit resulteerde in een intensief opleidingsprogramma voor kansarme jongeren, waarin 80 jongeren nu een erkend diploma brandweerman hebben en deeltijds aan de slag kunnen in het brandweerkorps van Mangaung.

Het model van een stedenband is een vrij nieuwe evolutie in het veld van ontwikkelingssamenwerking. Het sluit nauw aan bij de grote basisprincipes van internationale conferenties over effectiviteit van de hulp: langetermijn-engagement op vraag en op maat van het Zuiden, gericht op capaciteitsversterking eerder dan op infrastructuur. De Stad Gent is eveneens trekker in de theorie-opbouw hierrond en ontvangt in dit kader een grote internationale conferentie van 17 tot en met 21 oktober 2011.

De samenwerking in beeld

Burgemeester Termont en schepen Coddens openden tijdens hun bezoek de fototentoonstelling Yebo/Yes in het jeugdcentrum Clive Solomon. Deze tentoonstelling was in september 2010 reeds in Gent te zien en toont de foto’s van twee jonge fotografen – één uit Gent, de andere uit Mangaung- die van stad wisselden. Deze maand krijgen ook de jongeren in Mangaung de kans om kennis te maken met hun partnerstad.

Tijdens de opening werden ook diploma’s uitgereikt aan jongeren die in de aanloop naar deze tentoonstelling deelgenomen hebben aan een opleiding fotografie. Kansarme jongeren kregen dankzij deze samenwerking de kans om in hun eigen sociale context van armoede en conflict een gestructureerde opleiding te volgen. Hun foto’s worden binnenkort ook in Gent getoond: tijdens de internationale conferentie Winning Through Twinning (17 tot 21 oktober 2011).

Grote zus

Mangaung (spreek uit Mang-aoeng) bestaat uit drie delen: Bloemfontein, Botshabelo en Thaba ‘Nchu. Er wonen naar schatting 800.000 inwoners. Het is de hoofdstad van de provincie Vrijstaat.

Net zoals in de rest van Zuid-Afrika kampt het bestuur van Mangaung met een hele reeks uitdagingen: toegang tot gezondheidsorg en onderwijs, hoge werkloosheid, veiligheid, basisvoorzieningen voor de bewoners, milieu en afvalbeheer, hoog aantal aidsbesmettingen, mobiliteitsarmoede, … Deze uitdagingen worden aangepakt in een samenleving die nog steeds de gevolgen voelt van het jarenlange brutale apartheidsregime. Hoewel al in 1994 de eerste echt democratische verkiezingen werden georganiseerd is de welvaartskloof tussen verschillende bevolkingsgroepen nog steeds erg groot.

De Stad Gent engageert zich in dit partnerschap vanuit het Noord-Zuidbeleid. Dit kadert in de stadsmissie om een open en solidaire stad te vormen. Verschillende stadsdiensten investeren tijd in het uitwisselen met de collega’s in Mangaung.